{"id":6119,"date":"2022-03-16T17:05:29","date_gmt":"2022-03-16T17:05:29","guid":{"rendered":"https:\/\/live-cancer-factfinder.pantheonsite.io\/fact-finder-tool\/pwoblem-domi\/"},"modified":"2026-10-01T21:23:04","modified_gmt":"2026-10-01T21:23:04","slug":"pwoblem-domi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/ht\/zouti-pou-cheche-enfomasyon\/pwoblem-domi\/","title":{"rendered":"AFIKASYON: Mank d\u00f2mi ogmante risk pou ou gen kans\u00e8"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Sa ou ka tande<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span style=\"font-weight: 400;\">Yon sik d\u00f2mi ki deranje diminye kapasite k\u00f2 nou pou fonksyone byen epi li diminye kapasite li pou konbat kans\u00e8 (<\/span> <a href=\"https:\/\/cancerres.aacrjournals.org\/content\/79\/15\/3806\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Shafi et al.<\/span><\/a> <span style=\"font-weight: 400;\">).<\/span><\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"what-science-tells-us\">Sa syans di nou<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d2ganizasyon Mondyal Lasante (OMS) deklare ke dez\u00f2d sirkadien poukont li se yon fakt\u00e8 risk pou kans\u00e8.<\/span><br\/> <span style=\"font-weight: 400;\">Yo defini &#8220;t\u00e8ripsyon sirkady\u00e8n&#8221; k\u00f2m nenp\u00f2t chanjman nan mod\u00e8l d\u00f2mi, kit se p\u00e8t d\u00f2mi, difikilte pou d\u00f2mi, oswa reveye pandan sik d\u00f2mi an. Rev\u00e8y santral k\u00f2 a sitiye nan s\u00e8vo a epi li jwenn siyal li yo an gwo pati nan limy\u00e8. Prezans limy\u00e8 di k\u00f2 nou ke li l\u00e8 pou nou reveye, vijilan, epi grangou. K\u00f2 a mete rev\u00e8y li sou yon sik 24 \u00e8dtan (dapre kantite limy\u00e8 li detekte) epi chak sist\u00e8m \u00f2g\u00e0n swiv. Ritm sirkady\u00e8n nou an kontwole l\u00e8 nou reveye, apeti nou, tanperati k\u00f2 nou, ak atitid nou.<\/span> <\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Pr\u00e8v Epidemyolojik<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span style=\"font-weight: 400;\">Moun ki soufri akoz d\u00e9calage horaire (jet lag), ki vwayaje nan plizy\u00e8 z\u00f2n tan, ki travay an chanjman, ki d\u00f2mi deranje, oswa ki ekspoze a limy\u00e8 lannwit ka gen yon risk ogmante pou yo gen kans\u00e8 nan pwostat, tete, kolon, fwa, pankreyas, ova, ak poumon (<\/span> <a href=\"https:\/\/cancerres.aacrjournals.org\/content\/79\/15\/3806\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Shafi et al.<\/span><\/a> <span style=\"font-weight: 400;\">). Ajans Ent\u00e8nasyonal pou Rech\u00e8ch sou Kans\u00e8 (IARC), ki klase fakt\u00e8 risk kans\u00e8 yo sou yon ech\u00e8l soti nan sa ki lak\u00f2z kans\u00e8 (kanseroj\u00e8n) rive nan sa ki pa kanseroj\u00e8n pou moun, deklare ke travay lannwit poukont li gen anpil chans pou l kanseroj\u00e8n pou moun (<\/span> <a href=\"https:\/\/www.thelancet.com\/journals\/lanonc\/article\/PIIS1470-2045(19)30455-3\/fulltext\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">IARC<\/span><\/a> <span style=\"font-weight: 400;\">).<\/span><\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Pr\u00e8v Laboratwa \/ Pr\u00e8v Sip\u00f2tif<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span style=\"font-weight: 400;\">Yo te itilize k\u00e8k mod\u00e8l b\u00e8t nan eksperyans laboratwa pou egzamine relasyon ki genyen ant mank d\u00f2mi ak to kans\u00e8. Rezilta yo sip\u00f2te tou konklizyon yo te jwenn nan etid sou moun: ke mank d\u00f2mi gen ef\u00e8 konpl\u00e8ks sou byoloji kans\u00e8 (<\/span> <a href=\"https:\/\/click.endnote.com\/viewer?doi=10.1007%2Fs40675-017-0073-4&amp;token=WzM2MjE5MzQsIjEwLjEwMDcvczQwNjc1LTAxNy0wMDczLTQiXQ.jLJGF9H4poohyAaC-zN0qklyooc\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Yacoby-Bianu &amp; Hakim<\/span><\/a> <span style=\"font-weight: 400;\">).<\/span> <\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Klasifikasyon kanseroj\u00e8n IARC:<span style=\"font-weight: 400;\"> <\/span><\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span style=\"font-weight: 400;\">Pa klase<\/span> .<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"how-to-reduce-your-risk\">Kijan pou diminye risk ou<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span style=\"font-weight: 400;\">Pwobl\u00e8m d\u00f2mi ak l\u00f2t fakt\u00e8 risk kans\u00e8 souvan par\u00e8t ansanm, tankou estr\u00e8s nan travay oswa nan lavi sosyal, fimen, konsomasyon alk\u00f2l tw\u00f2p, move rejim alimant\u00e8, aktivite fizik ki pa tw\u00f2 aktif, ak obezite. Redui fakt\u00e8 estr\u00e8s ak konp\u00f2tman sa yo ka diminye chans ou genyen pou devlope kans\u00e8. <\/span><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br\/><span style=\"font-weight: 400;\">Sant pou Kontw\u00f2l ak Prevansyon Maladi (CDC) rek\u00f2mande pou f\u00e8 tch\u00e8k\u00f2p sante regily\u00e8man epi pou w di dokt\u00e8 w si w gen nenp\u00f2t nan sent\u00f2m sa yo: gwo fatig oswa somnolans l\u00e8 w bezwen reveye, pwobl\u00e8m pou d\u00f2mi oswa pou lestomak, iritabilite, move p\u00e8f\u00f2mans nan travay (er\u00e8 souvan, blesi, elatriye), oswa pran oswa p\u00e8di pwa san rezon (<\/span> <a href=\"https:\/\/blogs.cdc.gov\/niosh-science-blog\/2021\/04\/27\/nightshift-cancer\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">CDC<\/span><\/a> <span style=\"font-weight: 400;\">). Anplis de sa, eseye konp\u00f2tman ki an sante pou konbat ef\u00e8 dez\u00f2d ritm sirkadien an: d\u00f2mi ase, manje yon rejim alimant\u00e8 nourisan, f\u00e8 egz\u00e8sis regily\u00e8man, evite tabak, epi limite konsomasyon alk\u00f2l (<\/span> <a href=\"https:\/\/blogs.cdc.gov\/niosh-science-blog\/2021\/04\/27\/nightshift-cancer\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">CDC<\/span><\/a> <span style=\"font-weight: 400;\">).<\/span><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br\/><span style=\"font-weight: 400;\">Enstiti Nasyonal pou Sekirite ak Sante Okipasyon\u00e8l (NIOSH) la gen yon pak\u00e8t resous espesifik pou chak okipasyon pou ede anplway\u00e8 ak travay\u00e8 yo pi byen f\u00e8 fas ak demand travay an chanjman ak l\u00e8 travay ki long (<\/span> <a href=\"https:\/\/www.cdc.gov\/niosh\/topics\/fatigue\/default.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">NIOSH<\/span><\/a> <span style=\"font-weight: 400;\">).<\/span><\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"bottom-line\">Liy final la<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span style=\"font-weight: 400;\">Twoub sirkady\u00e8n yo wo anpil pami moun ki soufri akoz d\u00e9calage horaire (jet lag), ki vwayaje nan plizy\u00e8 z\u00f2n tan, ki travay lannwit, oswa ki ekspoze a limy\u00e8 lannwit. Popilasyon sa a ka gen yon risk ogmante pou kans\u00e8 nan pwostat, tete, kolon, fwa, pankreyas, ova, ak poumon (<\/span> <a href=\"https:\/\/cancerres.aacrjournals.org\/content\/79\/15\/3806\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Shafi et al.<\/span><\/a> <span style=\"font-weight: 400;\">). Li enp\u00f2tan pou pale ak yon pwofesyon\u00e8l sante si w gen pwobl\u00e8m d\u00f2mi epi pou ch\u00e8che resous pou amelyore kalite d\u00f2mi w.<\/span><\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"sources-and-links-for-more-inf\"><\/h2>\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-4-3 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Sleep Hygiene\" width=\"500\" height=\"375\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/ACmUi-6xkTM?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sa ou ka tande Yon sik d\u00f2mi ki deranje diminye kapasite k\u00f2 nou pou fonksyone byen epi li diminye kapasite li pou konbat kans\u00e8 ( Shafi et al. ). Sa syans di nou \u00d2ganizasyon Mondyal Lasante (OMS) deklare ke dez\u00f2d sirkadien poukont li se yon fakt\u00e8 risk pou kans\u00e8. Yo defini &#8220;t\u00e8ripsyon sirkady\u00e8n&#8221; k\u00f2m nenp\u00f2t&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6120,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[522,471],"tags":[472],"class_list":["post-6119","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pwoblem-medikal-oswa-tretman","category-stil-lavi","tag-definitivman-oswa-pwobableman-vre"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6119","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6119"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6119\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15378,"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6119\/revisions\/15378"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6120"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6119"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6119"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}