{"id":7287,"date":"2026-03-01T23:54:18","date_gmt":"2026-03-01T23:54:18","guid":{"rendered":"https:\/\/live-cancer-factfinder.pantheonsite.io\/fact-finder-tool\/an-bo-dau-phong-gay-ung-thu-cancer-fact-finder\/"},"modified":"2026-09-28T23:21:18","modified_gmt":"2026-09-28T23:21:18","slug":"an-bo-dau-phong-gay-ung-thu-cancer-fact-finder","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/cong-cu-tim-kiem-su-that\/an-bo-dau-phong-gay-ung-thu-cancer-fact-finder\/","title":{"rendered":"NH\u1eacN \u0110\u1ecaNH: \u0102n b\u01a1 \u0111\u1eadu ph\u1ed9ng g\u00e2y ung th\u01b0"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 nghe<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u1ec7c ti\u00eau th\u1ee5 b\u01a1 \u0111\u1eadu ph\u1ed9ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m t\u0103ng nguy c\u01a1 m\u1eafc ung th\u01b0 do kh\u1ea3 n\u0103ng nhi\u1ec5m \u0111\u1ed9c t\u1ed1 aflatoxin.  <\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Khoa h\u1ecdc cho ch\u00fang ta bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u g\u00ec?<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aflatoxin l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00f3m c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t g\u00e2y ung th\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ea3n sinh b\u1edfi n\u1ea5m m\u1ed1c v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y tr\u00ean nhi\u1ec1u lo\u1ea1i c\u00e2y tr\u1ed3ng, bao g\u1ed3m \u0111\u1eadu ph\u1ed9ng, c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00e2y h\u1ea1t v\u00e0 ng\u00f4. N\u1ebfu \u0111\u1eadu ph\u1ed9ng b\u1ecb nhi\u1ec5m aflatoxin \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong s\u1ea3n xu\u1ea5t, aflatoxin c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i trong c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m b\u01a1 \u0111\u1eadu ph\u1ed9ng. <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u1ede nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia, h\u1ec7 th\u1ed1ng an to\u00e0n th\u1ef1c ph\u1ea9m bao g\u1ed3m vi\u1ec7c gi\u00e1m s\u00e1t th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean v\u00e0 c\u00e1c gi\u1edbi h\u1ea1n nghi\u00eam ng\u1eb7t v\u1ec1 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 aflatoxin trong c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m ti\u00eau d\u00f9ng nh\u01b0 b\u01a1 \u0111\u1eadu ph\u1ed9ng. T\u1ea1i Hoa K\u1ef3, FDA th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ki\u1ec3m tra b\u01a1 \u0111\u1eadu ph\u1ed9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o m\u1ee9c \u0111\u1ed9 aflatoxin n\u1eb1m trong ng\u01b0\u1ee1ng an to\u00e0n. Nh\u1edd nh\u1eefng bi\u1ec7n ph\u00e1p b\u1ea3o v\u1ec7 n\u00e0y, nguy c\u01a1 ph\u01a1i nhi\u1ec5m l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn aflatoxin l\u00e0 th\u1ea5p, v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng n\u00e0o cho th\u1ea5y vi\u1ec7c ti\u00eau th\u1ee5 b\u01a1 \u0111\u1eadu ph\u1ed9ng l\u00e0m t\u0103ng nguy c\u01a1 ung th\u01b0.   <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, aflatoxin ph\u1ed5 bi\u1ebfn h\u01a1n \u1edf nh\u1eefng v\u00f9ng c\u00f3 kh\u00ed h\u1eadu \u1ea5m \u00e1p, \u1ea9m \u01b0\u1edbt v\u00e0 c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng an to\u00e0n th\u1ef1c ph\u1ea9m h\u1ea1n ch\u1ebf, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 v\u00f9ng c\u1eadn Sahara \u1edf ch\u00e2u Phi, \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 khu v\u1ef1c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. T\u1ea1i nh\u1eefng khu v\u1ef1c n\u00e0y, b\u01a1 \u0111\u1eadu ph\u1ed9ng c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ec1m \u1ea9n nguy c\u01a1 ph\u01a1i nhi\u1ec5m aflatoxin cao h\u01a1n, v\u00ec v\u1eady \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau d\u00f9ng c\u1ea7n nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng r\u1ee7i ro s\u1ee9c kh\u1ecfe ti\u1ec1m \u1ea9n. <\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">B\u1eb1ng ch\u1ee9ng d\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ea1i c\u00e1c qu\u1ed1c gia c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng an to\u00e0n th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp t\u1ed1t, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 M\u1ef9, Anh, Canada, Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc thu\u1ed9c Li\u00ean minh Ch\u00e2u \u00c2u, c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u lu\u00f4n cho th\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 n\u00e0o gi\u1eefa vi\u1ec7c ti\u00eau th\u1ee5 b\u01a1 \u0111\u1eadu ph\u1ed9ng v\u00e0 ung th\u01b0. V\u00ed d\u1ee5, Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0110o\u00e0n h\u1ec7 H\u00e0 Lan \u0111\u00e3 theo d\u00f5i h\u01a1n 120.000 ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh t\u1eeb 55 \u0111\u1ebfn 69 tu\u1ed5i trong kho\u1ea3ng 20 n\u0103m v\u00e0 kh\u00f4ng t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 n\u00e0o gi\u1eefa vi\u1ec7c ti\u00eau th\u1ee5 b\u01a1 \u0111\u1eadu ph\u1ed9ng v\u00e0 nguy c\u01a1 ung th\u01b0 (Nieuwenhuis &amp; van den Brandt). Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111o\u00e0n h\u1ec7 n\u00e0y c\u0169ng b\u00e1o c\u00e1o kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 n\u00e0o gi\u1eefa b\u01a1 \u0111\u1eadu ph\u1ed9ng v\u00e0 t\u1ef7 l\u1ec7 t\u1eed vong chung (van den Brandt &amp; Schouten).    <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, m\u1ed9t ph\u00e2n t\u00edch k\u00e9o d\u00e0i ba n\u0103m \u1edf Zambia, v\u00f9ng c\u1eadn Sahara ch\u00e2u Phi, \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng aflatoxin cao trong c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m b\u01a1 \u0111\u1eadu ph\u1ed9ng t\u1eeb khu v\u1ef1c n\u00e0y (Njoroge v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1). \u0110i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0m d\u1ea5y l\u00ean lo ng\u1ea1i, v\u00ec vi\u1ec7c ti\u1ebfp x\u00fac m\u00e3n t\u00ednh v\u1edbi aflatoxin c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn nguy c\u01a1 ung th\u01b0 gan t\u0103ng cao ( <a href=\"https:\/\/www.cancer.gov\/types\/liver\/what-is-liver-cancer\/causes-risk-factors\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">NCI<\/a> ). C\u1ea7n nhi\u1ec1u nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 gi\u00e1m s\u00e1t th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean h\u01a1n \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u00f4 nhi\u1ec5m aflatoxin \u1edf nh\u1eefng khu v\u1ef1c n\u00e0y v\u00e0 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ebfn nguy c\u01a1 ung th\u01b0 t\u1eeb c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m b\u01a1 \u0111\u1eadu ph\u1ed9ng.  <\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1ch gi\u1ea3m thi\u1ec3u r\u1ee7i ro c\u1ee7a b\u1ea1n<\/h2>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>H\u00e3y mua b\u01a1 \u0111\u1eadu ph\u1ed9ng t\u1eeb c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng hi\u1ec7u uy t\u00edn tu\u00e2n th\u1ee7 c\u00e1c ti\u00eau chu\u1ea9n an to\u00e0n qu\u1ed1c gia ho\u1eb7c qu\u1ed1c t\u1ebf.<\/li>\n\n\n\n<li>B\u1ea3o qu\u1ea3n c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m t\u1eeb \u0111\u1eadu ph\u1ed9ng \u1edf n\u01a1i kh\u00f4 r\u00e1o, tho\u00e1ng m\u00e1t \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh n\u1ea5m m\u1ed1c ph\u00e1t tri\u1ec3n.<\/li>\n\n\n\n<li>N\u1ebfu b\u1ea1n \u0111ang \u1edf khu v\u1ef1c c\u00f3 h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng aflatoxin cao h\u01a1n (ch\u00e2u Phi c\u1eadn Sahara, \u0110\u00f4ng Nam \u00c1, m\u1ed9t s\u1ed1 v\u00f9ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c), h\u00e3y t\u00ecm mua c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m b\u01a1 \u0111\u1eadu ph\u1ed9ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m nghi\u1ec7m, ch\u1ee9ng nh\u1eadn ho\u1eb7c nh\u1eadp kh\u1ea9u t\u1eeb c\u00e1c qu\u1ed1c gia c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng an to\u00e0n th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111\u00e1ng tin c\u1eady.  <\/li>\n<\/ul>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u00f3m l\u1ea1i<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng nh\u1ea5t qu\u00e1n n\u00e0o cho th\u1ea5y b\u01a1 \u0111\u1eadu ph\u1ed9ng g\u00e2y ung th\u01b0 khi \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ea3n xu\u1ea5t theo c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh an to\u00e0n th\u1ef1c ph\u1ea9m nghi\u00eam ng\u1eb7t. N\u1ebfu b\u1ea1n s\u1ed1ng \u1edf khu v\u1ef1c n\u00e0o tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 an to\u00e0n th\u1ef1c ph\u1ea9m h\u1ea1n ch\u1ebf, vi\u1ec7c l\u1ef1a ch\u1ecdn c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m t\u1eeb \u0111\u1eadu ph\u1ed9ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng nh\u1eadn ho\u1eb7c ki\u1ec3m nghi\u1ec7m c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap gi\u1ea3m nguy c\u01a1 m\u1eafc b\u1ec7nh. B\u01a1 \u0111\u1eadu ph\u1ed9ng v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i th\u1ef1c ph\u1ea9m b\u1ed5 d\u01b0\u1ee1ng trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, v\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a n\u00f3 v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i h\u01a1n nh\u1eefng lo ng\u1ea1i ti\u1ec1m \u1ea9n.    <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 nghe Vi\u1ec7c ti\u00eau th\u1ee5 b\u01a1 \u0111\u1eadu ph\u1ed9ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m t\u0103ng nguy c\u01a1 m\u1eafc ung th\u01b0 do kh\u1ea3 n\u0103ng nhi\u1ec5m \u0111\u1ed9c t\u1ed1 aflatoxin. Khoa h\u1ecdc cho ch\u00fang ta bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u g\u00ec? Aflatoxin l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00f3m c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t g\u00e2y ung th\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ea3n sinh b\u1edfi n\u1ea5m m\u1ed1c v\u00e0 c\u00f3&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":7290,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[544],"tags":[568],"class_list":["post-7287","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-che-do-an-uong-va-dinh-duong","tag-co-le-khong-dung"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7287","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7287"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7287\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16959,"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7287\/revisions\/16959"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7290"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7287"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7287"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7287"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}