{"id":7505,"date":"2026-03-01T22:16:34","date_gmt":"2026-03-01T22:16:34","guid":{"rendered":"https:\/\/live-cancer-factfinder.pantheonsite.io\/fact-finder-tool\/thach-tin-gay-ung-thu-tim-hieu-su-that-ve-ung-thu\/"},"modified":"2026-09-16T15:02:40","modified_gmt":"2026-09-16T15:02:40","slug":"thach-tin-gay-ung-thu-tim-hieu-su-that-ve-ung-thu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/cong-cu-tim-kiem-su-that\/thach-tin-gay-ung-thu-tim-hieu-su-that-ve-ung-thu\/","title":{"rendered":"NH\u1eacN \u0110\u1ecaNH: Asen g\u00e2y ung th\u01b0"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 nghe<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng lo l\u1eafng r\u1eb1ng vi\u1ec7c ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi asen, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 qua n\u01b0\u1edbc u\u1ed1ng b\u1ecb \u00f4 nhi\u1ec5m, c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ung th\u01b0. M\u1ed1i lo ng\u1ea1i \u0111\u00f3 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u cho th\u1ea5y t\u1ef7 l\u1ec7 ung th\u01b0 cao h\u01a1n \u1edf nh\u1eefng khu v\u1ef1c c\u00f3 n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 asen cao. <\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Khoa h\u1ecdc cho ch\u00fang ta bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u g\u00ec?<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t asen v\u00f4 c\u01a1, bao g\u1ed3m c\u1ea3 nh\u1eefng h\u1ee3p ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong n\u01b0\u1edbc b\u1ecb \u00f4 nhi\u1ec5m v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng l\u00e0m vi\u1ec7c, \u0111\u01b0\u1ee3c IARC ph\u00e2n lo\u1ea1i l\u00e0 ch\u1ea5t g\u00e2y ung th\u01b0 nh\u00f3m 1, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ee7 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng cho th\u1ea5y ch\u00fang g\u00e2y ung th\u01b0 \u1edf ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1c c\u01a1 quan l\u1edbn nh\u01b0 C\u01a1 quan B\u1ea3o v\u1ec7 M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng Hoa K\u1ef3 (EPA), Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0110\u1ed9c ch\u1ea5t h\u1ecdc Qu\u1ed1c gia (NTP) v\u00e0 Vi\u1ec7n Ung th\u01b0 Qu\u1ed1c gia (NCI) c\u0169ng c\u00f4ng nh\u1eadn asen l\u00e0 ch\u1ea5t g\u00e2y ung th\u01b0 d\u1ef1a tr\u00ean d\u1eef li\u1ec7u v\u1eefng ch\u1eafc \u1edf ng\u01b0\u1eddi ( <a href=\"https:\/\/www.cancer.org\/cancer\/risk-prevention\/chemicals\/arsenic.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ACS<\/a> ) ( <a href=\"https:\/\/publications.iarc.who.int\/Book-And-Report-Series\/Iarc-Monographs-On-The-Identification-Of-Carcinogenic-Hazards-To-Humans\/Arsenic-Metals-Fibres-And-Dusts-2012\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">IARC<\/a> ). <\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">B\u1eb1ng ch\u1ee9ng d\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc<\/h3>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u quy m\u00f4 l\u1edbn tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi li\u00ean t\u1ee5c cho th\u1ea5y vi\u1ec7c u\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc nhi\u1ec5m asen trong th\u1eddi gian d\u00e0i c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u0103ng nguy c\u01a1 m\u1eafc ung th\u01b0 da, b\u00e0ng quang v\u00e0 ph\u1ed5i. C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u1edf Bangladesh v\u00e0 \u0110\u00e0i Loan \u0111\u00e3 b\u00e1o c\u00e1o m\u1ed1i quan h\u1ec7 li\u1ec1u l\u01b0\u1ee3ng &#8211; \u0111\u00e1p \u1ee9ng m\u1ea1nh m\u1ebd; v\u00ed d\u1ee5, c\u00e1c l\u00e0ng \u1edf \u0110\u00e0i Loan c\u00f3 n\u01b0\u1edbc gi\u1ebfng ch\u1ee9a tr\u00ean 10 \u00b5g\/L c\u00f3 t\u1ef7 l\u1ec7 m\u1eafc ung th\u01b0 b\u00e0ng quang t\u0103ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3, \u0111\u00f4i khi nguy c\u01a1 t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i ho\u1eb7c h\u01a1n. ( <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/24889821\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">PubMed<\/a> )<\/li>\n\n\n\n<li>Trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng l\u00e0m vi\u1ec7c, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 c\u00f4ng nh\u00e2n khai th\u00e1c thi\u1ebfc \u1edf Trung Qu\u1ed1c ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi asen trong kh\u00f4ng kh\u00ed, nguy c\u01a1 ung th\u01b0 ph\u1ed5i cao h\u01a1n \u0111\u00e1ng k\u1ec3, l\u00ean \u0111\u1ebfn g\u1ea5p 20 l\u1ea7n, \u1edf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng ti\u1ebfp x\u00fac l\u00e2u d\u00e0i. ( <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/28915699\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">PubMed<\/a> )<\/li>\n<\/ul>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">B\u1eb1ng ch\u1ee9ng t\u1eeb nghi\u00ean c\u1ee9u trong ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m\/B\u1eb1ng ch\u1ee9ng h\u1ed7 tr\u1ee3 <\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u00ean \u0111\u1ed9ng v\u1eadt v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u01a1 ch\u1ebf c\u1ee7ng c\u1ed1 d\u1eef li\u1ec7u tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi. Ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi asen v\u00f4 c\u01a1 \u1edf lo\u00e0i g\u1eb7m nh\u1ea5m g\u00e2y ung th\u01b0 da, b\u00e0ng quang v\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebft ni\u1ec7u, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khi k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c ch\u1ea5t g\u00e2y ung th\u01b0 kh\u00e1c. Asen c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft l\u00e0 g\u00e2y c\u1ea3n tr\u1edf qu\u00e1 tr\u00ecnh s\u1eeda ch\u1eefa DNA v\u00e0 th\u00fac \u0111\u1ea9y stress oxy h\u00f3a, \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng c\u01a1 ch\u1ebf ch\u00ednh trong qu\u00e1 tr\u00ecnh g\u00e2y ung th\u01b0. ( <a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/books\/NBK570318\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">NLM<\/a> )<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Ph\u00e2n lo\u1ea1i ch\u1ea5t g\u00e2y ung th\u01b0 c\u1ee7a IARC<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">IARC ph\u00e2n lo\u1ea1i asen v\u00e0 c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t asen v\u00f4 c\u01a1 v\u00e0o Nh\u00f3m 1 \u2013 G\u00e2y ung th\u01b0 cho ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1a tr\u00ean b\u1eb1ng ch\u1ee9ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 t\u1eeb c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y bao g\u1ed3m ung th\u01b0 ph\u1ed5i, b\u00e0ng quang v\u00e0 da, v\u1edbi b\u1eb1ng ch\u1ee9ng h\u1ea1n ch\u1ebf \u0111\u1ed1i v\u1edbi ung th\u01b0 gan, th\u1eadn v\u00e0 tuy\u1ebfn ti\u1ec1n li\u1ec7t ( <a href=\"https:\/\/publications.iarc.who.int\/Book-And-Report-Series\/Iarc-Monographs-On-The-Identification-Of-Carcinogenic-Hazards-To-Humans\/Arsenic-Metals-Fibres-And-Dusts-2012\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">IARC<\/a> ). <\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1ch gi\u1ea3m thi\u1ec3u r\u1ee7i ro c\u1ee7a b\u1ea1n<\/h2>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n n\u00ean ki\u1ec3m tra gi\u1ebfng n\u01b0\u1edbc t\u01b0 nh\u00e2n v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng h\u1ec7 th\u1ed1ng x\u1eed l\u00fd n\u01b0\u1edbc ho\u1eb7c n\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3ng chai n\u1ebfu n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 asen v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 ti\u00eau chu\u1ea9n an to\u00e0n nh\u01b0 10 \u00b5g\/L, theo h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u1ee7a M\u1ef9.  <\/li>\n\n\n\n<li>C\u00e1c c\u01a1 quan qu\u1ea3n l\u00fd v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng n\u00ean \u01b0u ti\u00ean vi\u1ec7c ti\u1ebfp c\u1eadn n\u01b0\u1edbc s\u1ea1ch \u1edf c\u00e1c khu v\u1ef1c b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng. Trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p, c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p b\u1ea3o h\u1ed9 nh\u01b0 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u01b0\u1eddng h\u00f4 h\u1ea5p v\u00e0 gi\u1edbi h\u1ea1n m\u1ee9c ph\u01a1i nhi\u1ec5m c\u0169ng r\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft.  <\/li>\n<\/ul>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u00f3m l\u1ea1i<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 nh\u1ea5t qu\u00e1n cho th\u1ea5y asen v\u00f4 c\u01a1 g\u00e2y ung th\u01b0 \u1edf ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 ung th\u01b0 da, b\u00e0ng quang v\u00e0 ph\u1ed5i. Ki\u1ec3m so\u00e1t s\u1ef1 ph\u01a1i nhi\u1ec5m, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 th\u00f4ng qua n\u01b0\u1edbc u\u1ed1ng, l\u00e0 \u01b0u ti\u00ean h\u00e0ng \u0111\u1ea7u v\u1ec1 s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 nghe M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng lo l\u1eafng r\u1eb1ng vi\u1ec7c ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi asen, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 qua n\u01b0\u1edbc u\u1ed1ng b\u1ecb \u00f4 nhi\u1ec5m, c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ung th\u01b0. M\u1ed1i lo ng\u1ea1i \u0111\u00f3 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u cho th\u1ea5y t\u1ef7 l\u1ec7 ung th\u01b0 cao h\u01a1n \u1edf nh\u1eefng khu v\u1ef1c c\u00f3&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":7507,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[544],"tags":[523],"class_list":["post-7505","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-che-do-an-uong-va-dinh-duong","tag-chac-chan-hoac-rat-co-the-la-dung"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7505","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7505"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7505\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17007,"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7505\/revisions\/17007"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7507"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7505"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7505"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cancerfactfinder.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7505"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}