Sa ou ka tande
Obezite te lye ak divès kalite kansè.
Sa syans di nou
Obezite oubyen yon endis mas kòporèl (IMC) ki wo se yon kondisyon kote yon moun gen yon kantite ak/oswa yon distribisyon grès nan kò li ki pa bon pou sante li. Pou mezire obezite, chèchè yo souvan itilize echèl IMC a, ki detèmine lè yo divize pwa yon moun (an kilogram) pa wotè li (an mèt) kare. IMC a bay yon mezi obezite ki pi egzak pase pwa poukont li, byenke li gen limit li yo. Prèske 70% nan granmoun ameriken yo gen yon IMC 25.0 oswa plis, ki karakterize kòm twò gwo (25.0-29.9) oswa obèz (30.0 ak plis) ( NCI ). Sepandan, gen anpil mezi obezite, epi chak nan sa yo ka asosye avèk diferan risk kansè.
Prèv Epidemyolojik
Gen prèv konsistan ki montre ke yon pi gwo kantite grès nan kò a lye avèk yon kantite kansè. Moun ki gen obezite gen enflamasyon kwonik, ki, avèk tan, ka lakòz domaj ADN ki mennen nan kansè. Moun sa yo gen plis chans tou pou yo gen kondisyon oswa maladi ki lye avèk oswa ki lakòz enflamasyon kwonik: pa egzanp, èzofaj Barrett, wòch nan biliyè, kolit ilsèratif, ak epatit ( NCI ). Kansè ki lye avèk obezite yo enkli:
- Andometriyal: Fanm obèz ak ki gen twòp pwa gen 2 a 4 fwa plis chans pase fanm ki gen yon BMI ki an sante pou yo devlope kansè andometriyal (kansè nan pawa matris la). Risk pou kansè andometriyal ogmante lè w ap pran pwa nan laj adilt ( NCI ).
- Èzofaj: Moun ki gen twòp pwa oswa obèz gen 2 fwa plis chans pase moun ki gen yon BMI ki an sante pou yo devlope adenokasinòm èzofaj ( NCI ).
- Kardya gastrik: Moun ki obèz gen prèske de fwa plis chans pase moun ki gen yon pwa ki an sante pou yo devlope kansè nan pati siperyè vant lan, ki pi pre èzofaj la ( NCI ).
- Fwa: Moun ki gen twòp pwa oswa obèz gen jiska de fwa plis chans pase moun ki gen yon pwa ki an sante pou yo devlope kansè nan fwa; asosyasyon sa a pi fò nan gason ( NCI ).
- Ren: Moun ki gen twòp pwa oswa obèz gen jiska de fwa plis chans pase moun ki gen yon pwa ki an sante pou yo devlope kansè selil ren, fòm kansè ren ki pi komen ( NCI ).
- Myelòm miltip: Myelòm miltip se yon kansè ki fòme nan yon kalite espesifik globil blan (selil plasma) epi ki akimile nan mwèl zo a. Konpare ak moun ki gen yon pwa ki an sante, moun ki twò gwo oswa obèz yo gen yon ogmantasyon 10-20% nan risk pou yo devlope myelòm miltip ( NCI ).
- Menenjyòm: Yon menenjyòm se yon timè ki grandi dousman epi ki devlope nan manbràn ki antoure sèvo a ak mwal epinyè a. Risk pou gen menenjyòm ogmante pa 50% nan moun ki obèz e 20% nan moun ki twò gwo.
- Pankreyas: Moun ki gen twòp pwa oswa obèz gen apeprè 1.5 fwa plis chans pou yo devlope kansè nan pankreyas ( NCI ).
- Kolorektal: Moun ki obèz gen 30% plis chans pou yo devlope kansè kolorektal pase moun ki gen yon pwa ki an sante ( NCI ).
- Vezikil biliyè: Moun ki obèz gen yon ogmantasyon 60% nan risk pou yo gen kansè nan vezikil biliyè ( NCI ).
- Tete: Fanm ki nan menopoz ki obèz gen yon ogmantasyon 20-40% nan risk pou yo devlope kansè nan tete ( NCI ).
- Ovè: Yon IMC ki pi wo asosye avèk yon ogmantasyon 10% nan risk kansè nan ovè pami fanm ki pa janm itilize terapi ormon menopoz ( NCI ).
- Tiwoyid: Yon IMC ki pi wo asosye avèk yon ogmantasyon 10% nan risk kansè tiwoyid nan mitan fanm ki pa janm itilize terapi ormon menopoz ( NCI ).
Kay moun ki dyagnostike ak kansè nan tete, pwostat, oswa kolorektal, rechèch montre ke obezite ka agrave aspè sivivans kansè a (pa egzanp: kalite lavi, repetisyon kansè, pwogresyon kansè, ak siviv).
Prèv Laboratwa/Prèv Sipò
Anjeneral, prèv etid laboratwa ak sou bèt yo sipòte prèv epidemyolojik ki montre obezite asosye avèk risk pou plizyè kalite kansè.
Klasifikasyon kanserojèn IARC:
Pa klase .
Kijan pou diminye risk ou
Etid epidemyolojik yo bay prèv konsistan ki montre moun ki gen yon BMI ki an sante gen mwens risk pou yo gen kansè nan kolon, ren, tete, andometryal, ak ovè ( NCI ). Etid yo montre ke moun ki pèdi pwa gen mwens risk pou yo gen kansè nan tete, andometryal, kolon, ak pwostat. Moun ki gen obezite ki sibi operasyon baryatrik yo sanble gen mwens risk pou yo gen kansè ki gen rapò ak obezite pase moun ki pa sibi operasyon baryatrik.
Etap pou anpeche pran pwa san sante yo se menm ak etap pou pèdi pwa: fè egzèsis regilyèman, kenbe yon rejim alimantè ki an sante, epi kontwole pwa ou. Pou anpeche pran pwa, yo rekòmande 150-300 minit aktivite entansite modere pa semèn ( Mayo Clinic ). Yon rejim alimantè ki an sante gen ladan manje ki ba nan kalori ak ki rich an eleman nitritif (tankou fwi, legim, ak grenn antye), evite grès satire, epi limite bagay dous, alkòl, ak manje trete. Idantifye sitiyasyon ki deklanche twòp manje epi kontwole sitiyasyon sa yo kapab anpeche pran pwa tou. Finalman, konsistans nan rejim alimantè ak egzèsis, epi kontwole pwa ou regilyèman ka ede kenbe pwa anplis yo.
Liy final la
Obezite ogmante risk pou kansè andometriyal, èzofaj, kadyak gastrik, fwa, ren, myelòm miltip, menenjyòm, kansè pankreyas, kolorektal, vezikil biliyè, tete, ovè ak tiwoyid. Etap pou anpeche pran pwa malsen yo se menm ak etap pou pèdi pwa: Fè egzèsis regilyèman, kenbe yon rejim alimantè ki an sante epi kontwole pwa ou.