Những điều bạn có thể đã nghe
Tiếp xúc với các chất per- và polyfluoroalkyl (PFAS), chẳng hạn như PFOA và PFOS, có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư.
Khoa học cho chúng ta biết điều gì?
PFOA (Axit perfluorooctanoic) và PFOS (Perfluorooctane sulfonate) là một phần của nhóm hóa chất nhân tạo lớn hơn được gọi là các chất per- và polyfluoroalkyl (PFAS). Các hóa chất này đã được sử dụng trong thương mại từ những năm 1940 do các đặc tính độc đáo của chúng giúp chúng có khả năng chống lại nhiệt, nước, dầu và vết bẩn.
Chúng được tìm thấy ở đâu?
- Sản phẩm tiêu dùng : Thường được sử dụng trong sản xuất dụng cụ nấu ăn chống dính (như Teflon), quần áo chống thấm nước, quần áo chống nắng (quần áo UPF), vải và thảm chống bám bẩn.
- Khu công nghiệp : Được sử dụng trong bọt foam chữa cháy và các ứng dụng công nghiệp khác.
- Nguồn nước : Nguồn nước uống bị ô nhiễm gần các khu công nghiệp, căn cứ quân sự và các khu vực sử dụng rộng rãi bọt foam chữa cháy.
- Thực phẩm : Bao bì thực phẩm và một số loại thực phẩm, đặc biệt là một số loại hải sản và sản phẩm từ các khu vực bị ô nhiễm có thể chứa hàm lượng PFAS thấp.
Bằng chứng dịch tễ học:
- Ung thư thận: Các nghiên cứu đã chỉ ra nguy cơ mắc ung thư biểu mô tế bào thận (RCC) tăng cao ở những người tiếp xúc nhiều với PFOA, đặc biệt là những người làm việc trong các nhà máy hóa chất hoặc sống gần các nguồn nước bị ô nhiễm. Tuy nhiên, kết quả này khác nhau giữa các nhóm dân cư khác nhau.
- Ung thư tinh hoàn: Nghiên cứu chỉ ra rằng nồng độ PFOS cao có liên quan đến nguy cơ mắc ung thư tinh hoàn cao hơn, đặc biệt là ở các quân nhân tiếp xúc với PFAS thông qua bọt foam chữa cháy.
- Ung thư vú: Một số nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa phơi nhiễm PFOS và ung thư vú dương tính với thụ thể hormone ở phụ nữ sau mãn kinh. Tuy nhiên, vẫn cần thêm các nghiên cứu để xác nhận những phát hiện này.
Bằng chứng từ nghiên cứu trong phòng thí nghiệm/Bằng chứng hỗ trợ:
- Các thí nghiệm trên động vật phòng thí nghiệm đã chứng minh rằng việc tiếp xúc với PFAS có thể dẫn đến sự hình thành khối u ở các cơ quan như gan, tuyến tụy và tuyến vú. Những phát hiện này cho thấy tiềm năng gây ung thư, nhưng việc áp dụng kết quả này lên con người cần được nghiên cứu thêm.
Phân loại chất gây ung thư của IARC:
- PFOA được xếp vào nhóm “chất gây ung thư cho người” (Nhóm 1) dựa trên bằng chứng đầy đủ từ các nghiên cứu trên động vật và bằng chứng mạnh mẽ về đặc tính gây ung thư của nó ở người.
- PFOS được xếp vào nhóm “có thể gây ung thư cho người” (Nhóm 2B) do bằng chứng trên người còn hạn chế trong khi các nghiên cứu trên động vật có bằng chứng đầy đủ.
Cách giảm nguy cơ phơi nhiễm
- Tránh sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm. Nếu bạn sống ở những khu vực được xác định có ô nhiễm PFAS, hãy sử dụng nước đóng chai hoặc bộ lọc than hoạt tính.
- Hạn chế tiêu thụ các loại thực phẩm được biết là bị nhiễm PFAS, chẳng hạn như một số loại hải sản và nghêu đóng hộp.
- Hạn chế sử dụng các sản phẩm có thể chứa PFAS, chẳng hạn như dụng cụ nấu ăn chống dính, vải chống bám bẩn và một số vật liệu đóng gói thực phẩm.
- PFOA và một số hóa chất có cấu trúc tương tự (như PFOS) hiện nay không còn được sản xuất tại Mỹ, mặc dù chúng vẫn được sản xuất ở một số quốc gia khác và có khả năng đến tay người tiêu dùng Mỹ thông qua một số loại sản phẩm nhất định. Việc nắm rõ nguồn gốc sản phẩm và các cập nhật về quy định có thể giúp đưa ra những lựa chọn an toàn hơn.
Tóm lại
Mặc dù ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy phơi nhiễm PFAS có liên quan đến một số loại ung thư, nhưng các kết luận dứt khoát từ cộng đồng khoa học vẫn khẳng định đây là một vấn đề đáng lo ngại. Cần tiếp tục nghiên cứu để hiểu đầy đủ các nguy cơ và xây dựng những biện pháp hiệu quả nhằm giảm phơi nhiễm. Nhận thức được các nguồn PFAS tiềm ẩn và chủ động hạn chế tiếp xúc có thể giúp giảm thiểu các rủi ro sức khỏe tiềm tàng.
Hãy xem video ngắn này của Viện Ung thư Dana-Farber về mối liên quan giữa PFAS và ung thư.